Plac Bankowy 1862.

Opublikowano na 26 czerwca 2025 by ZOA
Plac Bankowy. Fotografia Karola Beyera w zbiorach Muzeum Narodowego w Warszawie.

Wylot ulicy Senatorskiej na obecny plac Bankowy, a patrzymy na ówczesną pierzeję ulicy Rymarskiej czyli dzisiejszą, wschodnią, placu Bankowego.

Czytaj dalej →

Opublikowano Śródmieście Południowe | Dodaj komentarz

Pierwsza książka wydrukowana w Warszawie.

Opublikowano na 21 czerwca 2024 by ZOA

Jan KochanowskiCzy wiecie Państwo, jaka książka została po raz pierwszy wydrukowana w Warszawie? Obecnie można ją zobaczyć na ekspozycji w Pałacu Krasińskich. 12 stycznia 1578 roku pod Warszawą miało miejsce ważne wydarzenie. Otóż na Zamku w Jazdowie odbyło się wesele podkanclerza koronnego Jana Zamoyskiego i Krystyny z Radziwiłłów, córki Mikołaja Radziwiłła Czarnego. W związek małżeński państwo młodzi wstąpili nieco wcześniej bo 29 grudnia 1577 roku.

Na marginesie – małżeństwo trwało krótko, gdyż Krystyna zmarła w 1580 roku po narodzinach córki, najprawdopodobniej na gorączkę popołogową, a Jan Zamoyski trzy lata później wstąpił w związek małżeński z królewską bratanicą, Gryzeldą Batory.

Czytaj dalej →

Opublikowano Śródmieście Południowe | Dodaj komentarz

Palmiarnia w Ogrodzie Saskim.

Opublikowano na 8 marca 2024 by ZOA

Palmiarnia w Ogrodzie Saskim 1939-1944Oranżeria została wzniesiona w zachodniej części Ogrodu Saskiego, niedaleko ulicy Królewskiej, w roku 1894, obok Pawilonu Instytutu Wód Mineralnych. Miały w niej zimować egzotyczne rośliny cytrusowe, w lecie ustawiane w alejkach Ogrodu.

W roku 1912 cytrusy zostały zastąpione palmami i oranżeria przekształciła się w palmiarnię. Nadano również nową formę wnętrzu: pojawiły się wodne kaskady, kamienne figury, piętrzące się skały.

Czytaj dalej →

Opublikowano Śródmieście Północne | Dodaj komentarz

Pierwszy proces o alimenty.

Opublikowano na 30 grudnia 2023 by ZOA

Dzieci średniowieczeKilka słów o procesie zmieniającym oblicze rzeczywistości. Proces miał miejsce w roku 1881 a jego skutki odczuwamy do dzisiaj.

Przez stulecia los samotnych matek i dzieci bez ojców był nie do pozazdroszczenia. Nie będziemy tego analizować w tym materiale ale trzeba zaznaczyć, że o ile sam ojciec dziecka nie poczuwał się do zapewnienia środków na utrzymanie potomstwa z nieprawego łoża to matka nie miała możliwości dochodzenia od niego tego, co dziś nazywamy alimentami. Czasem pan dziedzic zbałamuconej wieśniaczce, gdy urodziła mu potomka, darował krowę, czasem kilka dukatów. Były to jednak wyjątki.

Czytaj dalej →

Opublikowano Osoby, Wola, Śródmieście Północne | 1 komentarz

Zaginiona siostra staromiejskiej Syrenki.

Opublikowano na 27 października 2023 by ZOA

Brama wodozbiór zamykająca ulicę Karową. 2W roku 1855 uruchomiono wodociąg Marconiego. Nie wszyscy pamiętają, że pierwszy Warszawski wodociąg powstał na początku XVII wieku, gdy dwór książęcy poprzez rozbudowę podnoszono do rangi Zamku Królewskiego, a budowniczym, nadzorującym układanie drewnianych rur w ziemi był Szymon Cieśla. Teraz jednak nie o wodociągu Szymona Cieśli, teraz o wodociągu Marconiego, a właściwie o jego pewnym ozdobnym elemencie.

W związku z zabudową nowych rejonów coraz więcej mieszkańców Warszawy miało problem z czerpaniem wody a do Wisły dla wielu droga była zbyt daleka daleka. Wodociąg Marconiego doprowadzały wodę do fontann i zdrojów z których każdy mógł czerpać wodę pełnymi wiadrami robiąc to osobiście, wysyłając służbę lub zamawiając stosowną usługę u nosiwody.

Czytaj dalej →

Opublikowano Śródmieście Południowe | Dodaj komentarz

Żółta Karczma i nielegalny lokator.

Opublikowano na 22 października 2023 by ZOA

Żółta Karczma (1)„Żółta Karczma” na Służewie to niewielki budynek urokliwie ulokowany na wzgórzu którego północny stok stanowi Skarpa Wiślana.

Wolno stojąca willa nazwana „Żółtą Karczmą”, a przez kogo, o tym za chwilę, zbudowana została w połowie XIX wieku według projektu Franciszka Marii Lanciego, a dla architekta inspiracją był dom ogrodnika w parku Sans-Souci w Poczdamie.

Czytaj dalej →

Opublikowano Mokotów | 1 komentarz

Pępek świata. Ogród Łazienki Królewskie.

Opublikowano na 15 sierpnia 2023 by ZOA

Pępek świat 3Pawilon nazywany Świątynią Sybilli został wzniesiony z tyłu Belwederu około roku 1822 według projektu Jakuba Kubickiego. Takie neoklasycystyczne budyneczki były popularne w parkach krajobrazowych w drugiej połowie XVIII wieku i na początku wieku XIX. Spotykano się w nich na południową herbatę czy na ciasteczko z kremem.

Pokontemplujemy przez chwilę Świątynie Sybilli i przejdźmy do tematu właściwego a tematem właściwym jest ten niewielki obelisk widoczny na pierwszym planie. Zazwyczaj przechodnie nie poświęcają mu uwagi i obojętnie przechodzą dalej a tymczasem to nie jest byle jaki obelisk. To jest, proszę Państwa, PĘPEK ŚWIATA, lub jak chcą niektórzy, Ziemi!

Czytaj dalej →

Opublikowano Śródmieście Południowe | Dodaj komentarz