Stan wojenny 1861.

Obozowisko wojskowe na placu Saskim. Widoczny pomnik Oficerów Poległych Za Wierność Carowi. Zdjęcie Konrada Brandla w zasobach Muzeum Narodowego w Warszawie.

Rok 1856 przyniósł klęskę Rosji w wojnie krymskiej. Okazało się, że Imperium Rosyjskie było kolosem na glinianych nogach. Carska armia, zacofana i przeżarta korupcją, została pokonana przez siły Imperium Osmańskiego, wsparte oddziałami angielskimi i francuskimi.

W Polakach, będących pod rosyjski zaborem, obudziła się nadzieja na reformy w Królestwie Polskim, tym bardziej, że car Aleksander II, po przegranej wojnie, planuje reformy, również ustrojowe, w całej Rosji. Są tacy, którzy mówią, że można by pokusić się o uzyskanie autonomii dla Królestwa, są tacy, którzy myślą o walce z bronią w ręku i marzą o odzyskaniu niepodległości.

Czytaj dalej

Opublikowano Kościoły, Osoby | 1 komentarz

Krakowskie Przedmieście na obrazie Ignacego Wyszyńskiego.

Poznajecie Państwo to miejsce? Niewątpliwie! Przypuszczam, że nie ma mieszkańca stolicy, tędy, przynajmniej od czasu do czasu, zmierzającego lub wracającego ze Starego Miasta. Tak. To Krakowskie Przedmieście na początku lat sześćdziesiątych XIX wieku, widziane od strony placu Zamkowego.

Przy lewej krawędzi zabudowania klasztoru zakonu Prowincji Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Marii Panny Zakonu Braci Mniejszych, w Polsce powszechnie nazywanego Bernardynami. Zakon został skasowany po upadku Powstania Styczniowego, a budynki trafiły we władanie Zarządu Miasta Warszawy. Obecnie budynek jest siedzibą Biblioteki Rolniczej i opatrzony jest adresem Krakowskie Przedmieście 66.

Czytaj dalej

Opublikowano Bez kategorii, Śródmieście Północne | Otagowano , , | Dodaj komentarz

Na Saską Kępę.

Most do Saskiej Kępy z Pragi.

Aż do początku XX wieku Saska Kępa była wyspą. W 1864 roku właściciele gruntów na Saskiej Kępie uzyskali status włościan. Walczyli o niego długo, a tłem walki były podatki, płacone na rzecz miasta. W tym właśnie roku osada na wyspie uzyskała status wsi, została wyłączona z Warszawy i stała się wioską podmiejską przypisaną do gminy Wawer.

Na rogatkach Warszawy trzeba było uiścić opłatę za wjazd do miasta, a skoro Saska Kępa nie należała już do Warszawy… .

Czytaj dalej

Opublikowano Saska Kępa | Otagowano , , , | Dodaj komentarz

Warszawskie chaczkary.

Będąc z wycieczkami w Zamościu, za każdym razem zatrzymujemy przy chaczkarze, upamiętniającym obecność Ormian w tym pięknym mieście.

Przybysze z Armenii zaczęli osiedlać się w Zamościu jako pierwsi cudzoziemcy. Wydany 30 kwietnia 1585 roku przywilej w Bełzie zezwalał Ormianom na utworzenie niezależnej gminy z własnym sądem, otwarcie kościoła z liturgią w obrządku ormiańskim oraz prowadzenie działalności gospodarczej.

Do dzisiaj jednym z najpiękniejszych elementów architektury Zamościa są ormiańskie kamieniczki

Czytaj dalej

Opublikowano Bez kategorii, Mokotów, Wilanów, Żoliborz | Otagowano , , | 1 komentarz

Stan wojenny na placu Krasińskich.

Wschodnia pierzeja placu Bankowego. Zdjęcie w zasobach Muzeum Narodowego w Warszawie.

14 października 1861, z rozkazu cara Aleksandra II, namiestnik generał Robert Lambert wprowadził stan wojenny na terenie Królestwa Polskiego. Polakom zabroniono organizowania i uczestnictwa w manifestacjach patriotycznych a na placach Warszawy wojsko rozbiło namioty.

Na zdjęciu obok, wykonanym przez Karola Beyera, widzimy wojskowe obozowisko na placu Bankowym. Zaraz za prawą krawędzią zdjęcia znajduje się wylot ulicy Senatorskiej.

Szperając w zasobach internetowych Muzeum Narodowego w Warszawie znalazłem trzy zdjęcia Beyera dające połączyć się w całość. Dzięki temu możemy zobaczyć panoramę placu Krasińskich, ujętą najprawdopodobniej w roku 1862.
Czytaj dalej

Opublikowano Śródmieście Północne | Otagowano , , , , , , | Dodaj komentarz

Wąskie Krakowskie Przedmieście.

Szperając w zasobach Muzeum Narodowego w Warszawie znalazłem dwa zdjęcia z początku lat sześćdziesiątych XIX wieku. Udało się je połączyć w jedną całość i dzięki temu, możemy spojrzeć na fragment Warszawy z tamtego okresu, rzec by można, perspektywicznie.

Czytaj dalej

Opublikowano Stare Miasto, Śródmieście Północne | Otagowano , , , , , | Dodaj komentarz

Pierwszy lot, pierwsza śmierć.

Lotnisko na Polu Mokotowskim w okresie międzywojennym. Foto: Narodowe Archiwum Cyfrowe.

W 1910 roku zaczęła się na Polu Mokotowskim historia polskich skrzydeł. W tym właśnie roku Stanisław Lubomirski założył Warszawskie Towarzystwo Lotnicze Awiata. Celem Towarzystwa była budowa samolotów i szkolenie lotników. Awiata ulokowała się na terenie za Torem Wyścigów Konnych, w rejonie dzisiejszej alei Niepodległości. Towarzystwo zwróciło na siebie uwagę rosyjskich władz wojskowych, sprzedając carskiej armii cztery samoloty.

Tymczasem pierwszy „prawdziwy” lot nad Warszawą miał miejsce 13 sierpnia 1911 roku, a nad miastem przeleciał samolot pilotowany przez polskiego lotnika Michała Scipio del Campo. Wprawdzie wcześniej kilku śmiałków próbowało w mieście Syreny unieść się w powietrze na swych latających maszynach ale żadnemu nie udało się opuścić pola wzlotów.

Czytaj dalej

Opublikowano Mokotów, Ochota, Osoby, Wola, Śródmieście Południowe | Otagowano , , , | 1 komentarz