Pomnik „w pięknych okolicznościach przyrody”.

Pomnik Edwarda M. Housa (3)„W pięknych okolicznościach przyrody” stoi pomnik doskonale znany mieszkańcom Warszawy prawobrzeżnej, a przynajmniej tym, którzy bywają w Parku Skaryszewskim imienia Ignacego Paderewskiego, natomiast większość mieszkańców Warszawy lewobrzeżnej, o czym miałem okazję przekonać się osobiście, nie wie o jego istnieniu.

Fundatorem pomnika był sam patron parku aczkolwiek po wojnie władza ludowa pozbawiła Ignacego Paderewskiego patronatu nad drugim co do wielkości warszawskim parkiem, a ufundowane przez pianistę upamiętnienie pewnego dnia zniknęło bez śladu. Zacznijmy jednak od początku.

Gdy na Starym Kontynencie drugi rok toczyły się zmagania na frontach wojny nazwanej później pierwszą i światową, na tourne po Stanach Zjednoczonych przybył Ignacy Paderewski. Pianista starał się wykorzystać swoją ogromną popularność, by zwrócić uwagę amerykańskiej opinii publicznej na sytuację narodu pozbawionego swojego państwa. Artysta miał świadomość, że opinia publiczna może wyrażać gorące poparcie dla Polaków ale ostateczny głos w sprawie przyszłości granic należy do polityków. Uznał zatem, że powinien dotrzeć do tych, którzy w USA zajmują najwyższe stanowiska i mogą mieć realny wpływ na przyszły porządek świata.

Edward Mandell HousePrzy okazji organizowania w Stanach Zjednoczonych pomocy humanitarnej dla dotkniętych skutkami działań wojennych Polaków Ignacy Paderewski zetknął się z pułkownikiem Edwardem House’m. W tamtym czasie USA było jeszcze krajem neutralnym, a pułkownik Edward Mandell House otrzymał stopień honorowo, gdyż w wojsku nigdy nie służył, natomiast szanowano go jako biznesmena i plantatora z południa Stanów Zjednoczonych. W 1911 roku House zdecydował się rozpocząć karierę polityczną u boku gubernatora New Jersey, Thomasa Woodrowa Wilsona. Gdy Wilson zasiadł w Białym Domu Edward M. House stał się jednym z najbardziej zaufanych ludzi prezydenta, odpowiedzialnym za politykę zagraniczną USA. I do niego dotarł Ignacy Paderewski. W krótkim czasie oficjalna znajomość przerodziła się w prywatną przyjaźń, a House rzeczywiście zainteresował się losem rodaków znakomitego pianisty. Paderewski przekazał politykowi memoriał na temat powojennej wizji Polski.

8 stycznia 1918 roku w orędziu do Kongresu prezydent Wilson przedstawił plan pokojowy dla Europy, złożony z czternastu punktów.

Punkt trzynasty odnosił się bezpośrednio do sytuacji Polski i brzmiał następująco: „Stworzenie niepodległego państwa polskiego na terytoriach zamieszkanych przez ludność bezsprzecznie polską, z wolnym dostępem do morza, niepodległością polityczną, gospodarczą, integralność terytoriów tego państwa powinna być zagwarantowana przez konwencję międzynarodową.

Wszystko wskazuje na to, że punkt ten znalazł się w programie prezydenta Wilsona za sprawą pułkownika House’a, lobbowanego, oficjalnie i prywatnie, w sprawie polskiej przez Ignacego Paderewskiego. Uwaga, jaką Biały Dom przykładał do kwestii niepodległości Polski sprawiła, że inni politycy europejscy nie mogli ignorować marzeń Polaków o niepodległym kraju. Oczywiście, najlepsze plany pokojowe nie mogły przywrócić Polsce niepodległości ale program Wilsona był jedną z kropel drążących skałę.

W 1929 roku Parkowi Skaryszewskiemu nadano imię Ignacego Paderewskiego. Trzy lata później wirtuoz i drugi premier II RP ufundował pomnik przyjaciela i orędownika sprawy polskiej. Autorem ustawionej w parku figury był polski artysta działający za granicą, Franciszek Black.

Pomnik szczęśliwie przetrwał II Wojnę Światową ale nie przetrwał władzy ludowej. Ignacemu Paderewskiemu odebrano patronat nad parkiem, a najprawdopodobniej w roku 1951 postać pułkownika House’a zniknęła bez śladu.

W roku 1988 parkowi przywrócono patronat Ignacego Paderewskiego, a staraniem Konserwatora Zabytków miasta stołecznego Warszawy, Feliksa Ptaszyńskiego, 11 listopada 1991, pośród zieleni. pojawił się pułkownik Edward Mandell House. Autorem rekonstrukcji pomnika jest Marian Skonieczny.

Wszystkich, którzy w swych wędrówkach po Warszawie do tej pory omijali Park Skaryszewski imienia Ignacego Paderewskiego żywo zachęcam do odwiedzenia tego miejsca. Pomnik amerykańskiego polityka nie jest jedyną atrakcją, jaką w tym miejscu znajdziemy.

 

Biuro Przewodnickie *Arktour*

Terminy organizowanych przez nas wydarzeń znajdziecie Państwo na stronie: http://www.zwiedzajznami.com.pl

Można też zapisać się na listę mailingową i otrzymywać, raz lub dwa w miesiącu, wiadomość o nadchodzących wydarzeniach: www.zwiedzajznami.com.pl/newsletter

Blog warszawski: www.whu.org.pl

Profil na Facebooku: https://www.facebook.com/ArktourWHU

Informacje o ZOA

*Warszawy historia ukryta* to projekt realizowany przez miłośników Warszawy, będących jednocześnie przewodnikami miejskimi. Nie ograniczamy się do działalności w Internecie - można spotkać nas na ulicach Warszawy. Więcej na nasz temat można przeczytać w zakładce "Warszawy historia ukryta" . O działaniach, jakie podejmujemy w terenie, informujemy w zakładce "Wydarzenia".
Ten wpis został opublikowany w kategorii Osoby, Praga Południe, Saska Kępa i oznaczony tagami , , . Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s