Jak to z pragskim wodociągiem było…

Skwer imienia Alfonsa Grotowskiego.

Skwer imienia Alfonsa Grotowskiego.

Ogień i woda – dwa przeciwstawne żywioły.

Gdy w czerwcu 1868 ofiarą żywiołu ognia padła wschodnia od Ząbkowskiej część Pragi, Namiestnik Królestwa Polskiego, Friedrich Wilhelm von Berg, polecił magistratowi Warszawy budowę wodociągu w tej części miasta.

Czerwcowy pożar pokazał, jak dużym problemem jest zaopatrzenie w wodę na prawym brzegu Wisły. Praga dysponowała tylko dwoma większymi źródłami publicznymi. Mieszkańcy korzystali ze studni na podwórzach lub napełniali wiadra w nurcie Wisły. Do dostęp nie był jednak łatwy.

Centralny budynek wodociągu praskiego.

Centralny budynek wodociągu praskiego.

W czasie pożaru strażacy zaopatrywali się w wodę z fontanny… przy kolumnie Zygmunta lub ze zdroju na ulicy Piwnej. Te działały od roku 1855 to jest od momentu uruchomienia wodociągów Marconiego. Na szczęście cztery lata przed pożarem otwarto Most Kierbedzie, co umożliwiło szybką przeprawę przez rzekę.

Już 5 października 1869 doniesiono w prasie o przeprowadzaniu próby przydatności wodociągu pragskiego, bo tak wtedy pisano nazwę, dla celów gaśniczych. Próbę wykonano w obecności namiestnika Berga oraz prezydenta Warszawy, Kaliksta Witkowski na Końskim Targu, a efekty usatysfakcjonowały wszystkich.

Wodozbiór Grotowskiego.

Wodozbiór Grotowskiego.

W dniu otwarcia sieć wodociągowa miała długość około jednego kilometra. Zaopatrywała w wodę siedem hydrantów przeciwpożarowych oraz fontannę.

W roku 1896, gdy sieć zamykano, jej długość wynosiła 9,6 kilometra, a zaopatrywała 12 zdrojów ulicznych i 28 hydrantów pożarowych oraz dostarczała wodę do 33 budynków. Między innymi do Szpitala Praskiego.

Ujęcie wraz ze zbiornikiem, wieżą ciśnień i pompownią znajdowało się przy placu Mikołajewskim czyli w miejscu, gdzie zbiegały się ulice Olszowa, Szeroka (obecnie Karola Wójcika) i Brukowa (obecnie Stefana Okrzei), obok wału przeciwpowodziowego. Na

marginesie – wał przeciwpowodziowy usypano w roku 1867, po tym gdy Praga musiała zmagać się z żywiołem wody.

Projekt wodociągu wykonał, budował i do końca istnienia nadzorował inżynier Alfons Grotowski, od roku 1850 pracujący dla magistratu Warszawy.

Wodozbiór Grotowskiego.

Wodozbiór Grotowskiego. W głębi widoczny most Kierbedzia.

Gdy wodociągi – jego projektu na Pradze, a na lewym brzegu – projektu Henryka Marconiego, przestały miastu wystarczać, stanął na czele komisji, która w roku 1874 powierzyła zaprojektowanie i budowę nowego wodociągu Williamowi Lindleyowi. Po rozpoczęciu budowy nowego wodociągu został zastępca Lindleya.

Alfons Grotowski

Alfons Grotowski

Alfons Grotowski był również współzałożycielem Warszawskiego Towarzystwa Higienicznego.

Zmarł w Warszawie w roku 1922 roku i spoczywa na Starych Powązkach.

Podczas obchodów pięćdziesięciolecia istnienia wodociągów Lindleya, w roku 1936 skwerowi leżącemu pomiędzy placem Starynkiewicza a ulicą Koszykową (Filtrami), niedaleko budynku Dyrekcji Wodociągów Warszawskich, nadano imię Alfonsa Grotowskiego.

I tak to z pragskim wodociągiem było…

 *Arek*

https://www.facebook.com/ArktourWHU

www.zwiedzajznami.com.pl

Źródło: głownie Tygodnik Ilustrowany „Stolica” z roku 1970.

Grób Alfonsa Grotowskiego na starych Powązkach.

Grób Alfonsa Grotowskiego na starych Powązkach.

Skwer imienia Alfonsa Grotowskiego. Głaz upamiętniający inżyniera.

Skwer imienia Alfonsa Grotowskiego. Głaz upamiętniający inżyniera.

Skwer imienia Alfonsa Grotowskiego. Głaz upamiętniający inżyniera.

Skwer imienia Alfonsa Grotowskiego. Głaz upamiętniający inżyniera.

Reklamy

Informacje o ZOA

*Warszawy historia ukryta* to projekt realizowany przez miłośników Warszawy, będących jednocześnie przewodnikami miejskimi. Nie ograniczamy się do działalności w Internecie - można spotkać nas na ulicach Warszawy. Więcej na nasz temat można przeczytać w zakładce "Warszawy historia ukryta" . O działaniach, jakie podejmujemy w terenie, informujemy w zakładce "Wydarzenia".
Ten wpis został opublikowany w kategorii Praga Pólnoc, Praga Południe. Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.

Jedna odpowiedź na „Jak to z pragskim wodociągiem było…

  1. Bardzo ciekawy tekst, tylko jedna uwaga: ulica Szeroka to teraz ks. Ignacego Kłopotowskiego (Karola Wójcika była chyba do 1991)

    Polubienie

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Connecting to %s